سخنی با وکلا در آستانه سال نو در خصوص قراردادنویسی

غالباً واپسین روزهای باقی مانده تا شروع سالی نو، مجالی است برای بررسی کارهای ناتمام، جمع بندی امور و برنامه ریزی برای اقدامات کلی و مهمی که می­بایست در سال نو صورت پذیرد. یکی از اقدامات بسیار مهم برای هر وکیل موفق آن است که مروری بر پرونده­های خود داشته تا نقاط فراز و نشیب سال کاری خود را شناسایی نماید، از جمله چالش­های روبروی هر وکیل نبود قرارداد جامع و تخصصی و یا به کل نداشتن قرارداد با موکلین خود است. مطالعه این یادداشت برای اثربخشی هرچه بیشتر روابط کاری خود در سال جدید و یادآوری اهمیت توجه به قراردادنویسی به شما کمک خواهد کرد.

با قراردادنویسی به شیوه مکتوب حرفه­ای جلوه کنید:

این امر بر همگان پوشیده نیست که در حال حاضر «قراردادنویسی» جزء مهارت­هایی است که باعث ایجاد نظم و انسجام، تسریع روند کار و اثردهی بیشتر اقدامات می­گردد. ممکن است بارها مشاهده و یا حتی تجربه کرده باشید که علی رغم علم و احاطه کافی به موضوعی که موکل شما در جلسه حضوری مطرح و مشاوره خواسته، سپس وکالت آن را به شما می سپارد، به دلیل شفاهی بودن مسائل مطروحه و عدم مکتوب کردن آن دچار سردرگمی شده یا حتی کار را تا نیمه­های آن دنبال کرده و موکل درخواست انجام اقدام دیگری از شما نماید. این امر بدیهی است که توافقات شفاهی معتبرند لکن بر هیچکس پوشیده نیست که اثبات اعتبار یک یادداشت و توافق، صدها بار آسان­تر از اثبات بیان یا عدم بیان آن در محکمه است. لذا اهمیت کتبی بودن توافقات در جایی نمود پیدا خواهد کرد که به هنگام پیشبرد مسائل کاری در قالب مشخصی جلو رفته و مراحل را یک به یک طبق آنچه مورد رضایت طرفین است دنبال می نمایید.

با یک قراردادنویسی دقیق، امنیت خاطر را به موکل خود هدیه دهید:

از اصول حرفه ای بودن یک وکیل، ایجاد حس اطمینان، آسودگی و اقدامات مفید در موکل می باشد، هرچند که تعهد وکلا، تعهد به نتیجه مطلوب موکلین نیست، لکن قدم اول برای پیشبرد یک پرونده آسوده خاطر بودن موکل است. از مهم­ترین مواردی که می­تواند این امینت خاطر را در موکل شما ایجاد نماید، آن است که اهم موارد و خواسته­های موکل را پس از توضیحات و بیانات شفاهی در قالب بندهای قراردادی نوشته و انتظارات خود را نیز از موکل برای طی مسیر حرفه­ای پرونده بنویسید. قراردادنویسی به شکل دقیق، این حس را در موکل ایجاد کرده که روند کاری شما در چارچوب معینی است و کاستی و عدم ایفای تعهد در آن راه نخواهد داشت.

با قراردادنویسی مطلوب از بروز اختلافات کاری جلوگیری خواهید کرد:

بارها شاهد این امر بودیم به دلیل نبود قراردادی که توافقات وکیل و موکل را بیان کرده باشد و یا قرارداد نویسی نامطلوب، اختلافات بسیاری از جانب هر دو طرف صورت گرفته است. برای اجتناب از این امر و در راستای احقاق حق وکیل و موکل، هردو به نحو احسن لازم است همه مفادی که طبق آن توافقات شکل می گیرند در قالب یک قرارداد جامع بیان گردد.

یک قرارداد خوب چند ویژگی مهم دارد:

یک قرارداد موثر بایستی حائز ویژگی­های مهمی باشد تا منجر به اثر بخشی آن گردد؛ در ادامه به چند ویژگی مهم یک قرارداد که لازم است به هنگام قراردادنویسی مورد توجه وکلای محترم قرار گیرد اشاره می­کنیم:

1-توافقاتی که وکیل در قالب یک قرارداد با موکل خویش منعقد می نماید، بایستی در یک دید کلی چالش های طول پروسه اقدامات پرونده را شناسایی و بر اساس آن بندهای مقتضی را شامل گردد به طوریکه در هریک از مراحل پیشروی پرونده واهمه­ای از وجود چالش­هایی که از قبل قابل پیش بینی بوده­اند وجود نداشته باشد.

2- در پرونده­هایی که نیاز به فعالیت و اقدامات متعددی از سوی وکیل داشته و یا رسیدگی به آن مدت زمان زیادی را در بر خواهد گرفت، وکیل بایستی از توانایی موکل مبنی بر رعایت حقوق خود در مواعید مقرر در توافقات اطمینان حاصل نماید و این مورد را با لحاظ بندی در قرارداد تضمین کند.

3-پیشتر در ابتدای متن، در خصوص اهمیت وجود یک توافق به صورت کتبی سخن گفتیم، هر چه قرارداد به شکل مبسوط­تر و جامع­تری به صورت مکتوب به امضای طرفین برسد، به همان نسبت میزان بروز اختلافات مابین اطراف کاسته خواهد شد.

4-این نکته به خوبی بر همه وکلا آشکار است که کلمات بار معنایی متفاوتی دارند، همچنین لزوماً موکلین آشنا به فرهنگ ادبی حقوقی نیستند، لذا وکیل به هنگام انعقاد قرارداد بایستی شفافیت لازم را در انتخاب کلمات، عبارات و بندها به کار بسته تا از هرگونه تفسیر و عدم برداشت صحیح جلوگیری نموده تا موکل نیز با احاطه کامل به مفاد قراردادی آن را فهم نماید.

5-به هنگام توافق با موکل، حتما مستندات و مدارک شناسایی و همچنین مدارکی که درج اطلاعات آن در قرارداد ضروری است را بررسی کرده و از صحت آن اطلاع لازم را کسب نمایید .ذکر این مورد ممکن است بدیهی بنظر برسد ولی عدم رعایت آن گاهی منجر به بروز مشکلات عدیده خواهد شد.

در تکمیل این مورد نیز فراموش نکنید تا پس از بررسی و صحت سنجی لازم مستندات، آن­ها را با مهر برابر اصل خود تایید کرده و پس از امضای تمامی آن­ها توسط موکل و شخص خودتان ضمیمه قرارداد نمایید.

موارد فوق از اهم مسائلی بودند که در ابتدا و اثنای رابطه وکالتی وکیل و موکل لازم است رعایت گردیده و به عنوان یک وکیل حرفه­ای برای تمرکز هرچه بیشتر در رسیدگی به پرونده­ها مورد توجه قرار گیرد، هرچند که نحوه نوشتن بندهای قراردادی و قراردادنویسی نیز خود مبحثی است که نیاز به یادگیری اصولی و دقیق دارد؛ چراکه حتی اگر قراردادی با همه ویژگی­های فوق منعقد گردد لکن دارای بندها و مفاد کافی نبوده یا در نوشتن موارد تعهد، داوری و ... دقت لازم مبذول نگردد ممکن است اثر بخشی لازم را نداشته و چه بسا منجر به پیچیدگی اختلاف نیز گردد.

اکنون که در آستانه سالی نو قرار داریم، فرصتی است برای بازنگری قراردادهای سال گذشته و تصمیم گیری در خصوص بررسی همه جانبه ویژگی­های یک قرارداد خوب، چگونگی نگارش بندها و جای­گذاری کلمات به بهترین نحو؛ از این روی به منظور ارتقای مهارت­های وکالتی و رعایت موازین و اصول حرفه­ای وکالت، دو دوره­ی «قرارداد نویسی؛ از مجموعه دوره­‌های پرورش جامع مشاور حقوقی» و «نکات حرفه­ای در تنظیم قرارداد حق­الوکاله؛ از مجموعه دوره‌­های وکیل حرفه­ای» موسسه دادبانان  به شما کمک خواهد کرد تا به بهترین شکل بر جزئیات این موارد مسلط شده و جایگاه خود را به عنوان یک وکیل حرفه ای بیش از پیش بیابید.