چگونه یک مؤسسه غیر تجاری تأسیس کنیم؟
ثبت مؤسسه غیر تجاری در کنار تأسیس شرکت یکی دیگر از روشها برای انجام فعالیت انتفاعی است. برای ثبت و تغییرات مؤسسات غیرتجاری موضوع ماده ۵۸۴ قانون تجارت، آییننامه اصلاحی ثبت تشکیلات و مؤسسات غیرتجارتی مصوب ۱۳۳۷ تسری دارد. بر طبق آییننامه مذکور، مقصود از تشکیلات و مؤسسات غیرتجاری در ماده ۵۸۴ قانون تجارت، کليه تشکيلات و مؤسساتی است که برای مقاصد غيرتجارتی از قبيل امور علمی يا ادبی يا امور خيريه و امثال آن تشکيل میشود اعم از آنکه مؤسسين و تشکيلدهندگان قصد انتفاع داشته يا نداشته باشند.
باتوجه به نکات فوق، تأسیس مؤسسه برای بخشی از فعالیتهایی که جنبه غیرتجاری دارند و در عین حال باید به صورت مشترک توسط چند نفر انجام شوند، مناسب است. برای مثال امور آموزشی، حقوقی، انجمنها، خیریه و امور عامالمنفعه، فرهنگی، هنری، ورزشی و... نمیتوانند بهصورت شرکت فعالیت کنند؛ چراکه امور آنها ماهیت تجاری ندارد، اعم از اینکه مؤسسین با ثبت مؤسسه قصد انتفاع داشته یا نداشته باشند. برخی از امور در قانون تجارت به عنوان امور تجاری نام برده شدهاند مانند انجام امور بانکی و صرافی، حمل و نقل و... . بنابراین اموری که در قانون ذکر نشدهاند، امور غیرتجاری محسوب میشوند. متقاضیان برای ثبت مؤسسه حتما باید به موضوع فعالیت خود توجه داشته باشند که از امور غیرتجاری باشد، در غیر اینصورت باید یک شرکت تجاری ثبت کنند.
۳-۱- انواع مؤسسه غیرتجاری
مؤسسات غیرتجاری از نظر اهداف و نوع فعالیت به انواع مختلفی تقسیم میشوند:
الف) مؤسسه انتفاعی
ثبت مؤسسه غیرتجاری انتفاعی در موضوعات مختلفی امکانپذیر است. برای مثال مؤسسه آموزشی مانند آموزشگاههای فنی و حرفهای یا زبانهای خارجی و همچنین مدارس غیرانتفاعی، مؤسسه حقوقی و داوری، مؤسسه حسابرسی، مؤسسه گردشگری، خبرگزاریها و… امکانپذیر است. این نوع مؤسسات با هدف کسب سود فعالیت میکنند ولی موضوع فعالیت آنها تجاری نیست.
ب) مؤسسه غیرانتفاعی
نوع دوم، مؤسسه غیرانتفاعی است که هدف آن مشارکتهای اجتماعی و فعالیتهایی بدون کسب سود است. مؤسسه خیریه، صندوقهای قرضالحسنه، انجمنها، مؤسسات عامالمنفعه و... در قالب مؤسسات غیرانتفاعی ثبت میشوند.
برای تأسیس مؤسسه غیرانتفاعی با توجه به موضوع فعالیت، مؤسسین ملزم هستند در صورت نیاز مجوزهای لازم را از سازمان مربوطه دریافت کنند. به عنوان مثال برای ثبت مؤسسه خیریه باید از سازمان بهزیستی کشور، برای ثبت مؤسسه حقوقی از کانون وکلای دادگستری و مرکز وکلای قوه قضاییه و برای ثبت مؤسسه آموزشی از وزارت آموزش و پرورش مجوز دریافت شود. دریافت مجوز برای تأسیس مؤسسات غیرانتفاعی باتوجه به نوع خدمات، از طریق درگاه ملی مجوزها امکانپذیر است.
ج) مؤسسه چند منظوره
یکی از انواع مؤسسات انتفاعی، مؤسسه چند منظوره است. این نوع مؤسسه، همانطور که از اسمش پیداست، چند موضوع فعالیت فرهنگی و هنری را همزمان انجام میدهد مانند امور فرهنگی، آموزشی، سمعی و بصری و سینمایی، فعالیتهای تبلیغاتی و مطبوعاتی، فعالیتهای هنری و… . این مؤسسات برای ثبت باید از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مجوز بگیرند.
۳-۲- شرایط و مدارک ثبت مؤسسه غیر تجاری
مؤسسه غیرتجاری نیز مانند شرکت تجاری دارای ساختار و ارکان خاصی است تا بتواند امور خود را مدیریت و اهداف مؤسسین را محقق کند. شرایط ثبت مؤسسه به شرح زیر است:
مدارک لازم برای ثبت مؤسسه غیرتجاری عبارتاند از:
● معرفی دفتر کار دارای کدپستی مستقل با کاربری اداری یا تجاری
● تعیین میزان سهمالشرکه هر شریک
● نامه نمایندگی (در صورتیکه شخص حقوقی باشد)
● تصویر شناسنامه و کارت ملی شرکا و اعضای هیئت مدیره
● ثبتنام اعضای هیئت مدیره در سامانه ثنا
● ارائه ۵ نام پیشنهادی برای مؤسسه
● تعیین موضوع فعالیت مؤسسه
● اخذ مجوز لازم با توجه به موضوع فعالیت (در صورت نیاز)
● تعیین دارندگان حق امضای مجاز شرکت و دریافت کد ثنا
● شماره همراه اعضای هیئت مدیره (باید به نام خودشان بوده و کد ثنا داشته باشند)
۳-۳- نحوه ورود اطلاعات در سامانه ثبت شرکتها
برای ثبت مؤسسه غیرتجاری میتوان یکی از این دو روش را انتخاب کرد:
الف) پنجره واحد فیزیکی کسب و کار
برای ثبت مؤسسه میتوان به جای سامانه اداره ثبت شرکتها از روش «پنجره واحد فیزیکی کسب و کار» اقدام کرد. با استفاده از این روش میتوان علاوه بر ثبت مؤسسه، سایر امور مرتبط با مؤسسه مانند پلمپ دفاتر، دریافت کد کارگاهی، کد بیمه و سایر امور را نیز انجام داد.
ب) سامانه اداره ثبت شرکتها
روش دیگری که میتوان برای ثبت مؤسسه انتخاب کرد، سامانه اداره ثبت شرکتها است. به این منظور متقاضی باید وارد سامانه اداره ثبت شرکتها شود و اطلاعات موردنیاز را تکمیل کند. سپس باید مدارک را امضا و با پست به اداره ثبت شرکتها ارسال و در نهایت، پیشنویس آگهی ثبت را دریافت کند.
مقاله فوق برگفته از کتاب ثبت شرکتها در رویه عملی تالیف آقای حسین خواجه محمود و خانم سحر حسینیان سرشت است که در این کتاب کلیه امور ثبت شرکت ها ،تغییرات شرکت ها و ...به صورت گام به گام توضیح داده شده است.
دورههای مرتبط:
کارگاه مجازی ثبت صورتجلسه افزایش سرمایه در سامانه ثبت شرکتها