پادکست تکالیف مالیاتی وکلا و کارآموزان وکالت
عدم تفاوت میان وکیل پایه یک و کارآموز وکالت در قوانین مالیاتی:
از نظر قوانین و مقررات مالیاتی، هیچ تفاوتی بین یک وکیل پایه یک دادگستری و یک کارآموز وکالت وجود ندارد. ممکن است ممیز در رسیدگی ملاحظاتی داشته باشد، اما قوانین و تکالیف مالیاتی برای همه یکسان است.
جایگاه مالیاتی وکلا:
● قوانین و مقررات مربوط به مالیات وکلا در فصل "مالیات بر مشاغل" قرار میگیرد.
● مستندات قانونی آن در مواد ۹۳ تا ۱۰۳ قانون مالیاتهای مستقیم یافت میشود.
● ماده ۱۰۳ قانون مالیاتهای مستقیم به طور اختصاصی به وکلای دادگستری میپردازد، که شامل مباحثی مانند تمبر علیالحساب مالیاتی و تعرفهها است.
● وکلا جزء اشخاص حقیقی محسوب میشوند که مشمول مالیات مشاغل هستند.
مالیات بر ارزش افزوده (VAT):
● خدمات حقوقی به طور کلی مشمول ارزش افزوده هستند.
● اما، وکلای دادگستری هنوز مشمول فراخوان ارزش افزوده نشدهاند. بنابراین، در هنگام تشکیل پرونده مالیاتی، باید گزینه "عدم ارسال ارزش افزوده" را انتخاب کنند.
● بحث اظهارنامه مالیاتی در اینجا به "اظهارنامه مالیات عملکرد" (همان مواد ۹۳ تا ۱۰۳ قانون مالیاتهای مستقیم) اشاره دارد.
پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان:
● وکلا مشمول قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان هستند.
● آنها باید صورتحساب الکترونیک (نوع ۱، ۲ یا ۳) صادر کنند. این یک تکلیف مهم است که آموزش جداگانهای میطلبد.
● داشتن دستگاه کارتخوان (POS) اجباری است برای تمام مودیانی که با مصرفکننده نهایی سروکار دارند، از جمله وکلا. هیچ تفاوتی بین وکیل و کارآموز در این زمینه نیست.
● دستگاه کارتخوان باید از بانکی که حساب آن به پرونده مالیاتی متصل شده است، مطالبه شود.
● در صورت عدم استفاده از دستگاه کارتخوان، جریمههایی معادل ۱۰ درصد مبلغ فروش (نه مالیات) اعمال میشود، هرچند سازمان مالیاتی فعلاً تخفیفهایی برای این جرائم در نظر گرفته است.
سال مالی و مهلت ارسال اظهارنامه:
● مالیات عملکرد وکلا در بازه زمانی یک ساله ((سال شمسی) محاسبه میشود.
● سال مالی مشاغل منطبق با سال شمسی است.
● تاریخ قانونی ارسال اظهارنامه تا پایان خرداد ماه سال بعد است.
● اما، سازمان امور مالیاتی معمولاً این تاریخ را تمدید میکند؛ برای عملکرد سال ۱۴۰۳، ابتدا تا مرداد ماه و احتمالاً تا پایان شهریور ماه تمدید شده است.
● سازمان موظف است این تمدیدها را اطلاعرسانی کند.
روشهای محاسبه مالیات:
خوداظهاری (اصل بر خوداظهاری):
● مودی باید به صورت الکترونیکی وارد سایت شده و اظهارنامه مالیاتی را تکمیل کند.
● در اظهارنامه، درآمد (حقالوکاله و حقالمشاوره)، هزینهها (عملیاتی و مرتبط با کسب درآمد) و معافیتهای قابل کسر را ابراز میکند.
● سازمان یک سال فرصت دارد تا اظهارنامه را بررسی کند.
● اگر اظهارنامه مورد قبول سازمان قرار گیرد (بر اساس مطابقت با اطلاعات موجود در پرونده مالیاتی، فهرست معاملات، صورتحسابهای الکترونیکی، تراکنشهای بانکی و تعداد وکالتنامهها)، برگ قطعی صادر میشود.
● اگر اظهارنامه مورد قبول نباشد، سازمان برگ تشخیص صادر میکند و مودی ۳۰ روز فرصت اعتراض دارد. پس از اعتراض، ۴۵ روز فرصت مذاکره و توافق وجود دارد؛ در غیر این صورت، پرونده به هیئتهای حل اختلاف مالیاتی ارجاع میشود.
● مثال محاسبه خوداظهاری: درآمد کل منهای هزینههای عملیاتی میشود درآمد مشمول مالیات. سپس، معافیت معیشتی (موضوع ماده ۱۰۱، برای سال ۱۴۰۳ معادل ۱۰۰ میلیون تومان) از درآمد مشمول مالیات کسر میشود. باقیمانده با نرخهای پلکانی محاسبه میشود (مثلاً ۱۵% تا ۲۰۰ میلیون، ۲۰% تا ۴۰۰ میلیون، ۲۵% مازاد بر ۴۰۰ میلیون).
اظهارنامه برآوردی (علی الرأس):
● در صورتی که مودی اظهارنامه مالیاتی ندهد یا سازمان اظهارنامه او را قبول نکند، سازمان به صورت برآوردی مالیات را محاسبه میکند.
● در این روش، سازمان از بانکهای اطلاعاتی مختلف (تراکنشهای بانکی، وکالتنامهها، معاملات فصلی و...) استفاده کرده و درآمد را کشف میکند.
● برای محاسبه، از ضریب سود استفاده میشود. ضریب سود وکلای دادگستری ۵۵ درصد است. یعنی ۴۵ درصد هزینهها و ۵۵ درصد سود در نظر گرفته میشود.
● در این روش، معافیتها اعمال نمیشوند و کل درآمد مشمول مالیات (با اعمال ضریب سود) با نرخهای ماده ۱۳۱ محاسبه میشود.
مالیات مقطوع (تبصره ماده ۱۰۰):
● سازمان امور مالیاتی میتواند برای برخی مشاغل (از جمله مشاغل خرد)، مالیاتی را به صورت مقطوع پیشنهاد دهد که مودی را از برخی تکالیف (مانند نگهداری اسناد و ارائه اظهارنامه) معاف میکند.
● این گزینه معمولاً به نفع مودیان خرد است، چرا که مبلغ پیشنهادی اغلب پایینتر از مالیات واقعی است و بار رسیدگی را از دوش سازمان برمیدارد.
● حد نصاب استفاده از این تبصره برای سال ۱۴۰۳، ۲۱ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان فروش کل سالانه است.
● شرایط دقیق استفاده از تبصره ۱۰۰ با صدور دستورالعمل سالانه سازمان مشخص میشود (دستورالعمل سال ۱۴۰۳ هنوز صادر نشده است). ممکن است شروطی مانند استفاده از دستگاه کارتخوان یا صدور صورتحساب الکترونیک برای استفاده از این تبصره در نظر گرفته شود.
● پذیرفتن این تبصره اختیاری است. در صورتی که مودی مبلغ پیشنهادی را قبول نکند، مکلف به ارسال اظهارنامه مالیاتی است.
● اگر مبلغ تبصره ۱۰۰ پذیرفته شود، تمبرهای علیالحساب مالیاتی از آن کسر نمیشود. اما در خوداظهاری، تمبرهای علیالحساب از مالیات نهایی کسر میشوند.
تشکیل پرونده مالیاتی:
● کارآموزان وکالت باید از زمانی که بالقوه امکان کسب درآمد دارند (یعنی سیاماس آنها فعال شده و وکیل سرپرست انتخاب کردهاند) اقدام به تشکیل پرونده مالیاتی کنند.
● تشکیل پرونده ابتدا به صورت الکترونیکی از طریق سامانه My.tax.gov.ir (پنجره واحد خدمات مالیاتی) انجام میشود.
● پس از آن، توصیه میشود که مودی به صورت فیزیکی نیز به حوزه مالیاتی مربوطه مراجعه کرده و پرونده فیزیکی خود را پیگیری کند.
● اگر فعالیت در میانه سال مالی شروع شود، همچنان باید در پایان سال مالی، اظهارنامه مالیاتی مربوط به آن دوره را ارسال کرد.
● حتی در صورت عدم فعالیت یا عدم کسب درآمد، توصیه میشود که اظهارنامه مالیاتی با درآمد کم (مثلاً در حد سقف معافیت) ارسال شود تا از تبعات عدم ارسال (مانند محاسبه مالیات برآوردی یا از دست دادن معافیت) جلوگیری شود. اگر واقعاً هیچ فعالیتی ندارید، باید "عدم فعالیت" را اعلام کنید.
تراکنشهای بانکی:
● سازمان امور مالیاتی تمام حسابهای بانکی (به خصوص حسابهای تجاری متصل به پرونده مالیاتی) را رصد میکند.
● هر پولی که به حساب تجاری واریز شود، فرض بر این است که ناشی از درآمد شغلی است و مشمول مالیات خواهد بود.
● هشدار جدی: پولهایی که ماهیت درآمدی ندارند (مانند هزینههای دادرسی موکل، وام خانوادگی، فروش اموال شخصی و...) نباید به حساب تجاری واریز شوند. این کار میتواند منجر به محاسبه مالیات برای آن مبالغ با ضریب سود شغلی شما (۵۵%) شود، در حالی که ممکن است ماهیت درآمدی آنها متفاوت باشد.
● برای هزینههای دادرسی موکل، بهتر است موکل مستقیماً از طریق کدهای اعلامی توسط دفتر دادگاه یا مرجع قضایی پرداخت کند.
● در صورت واریز مبالغ غیردرآمدی به حساب تجاری، باید در زمان رسیدگی، با اسناد و مدارک و با استناد به بخشنامه تراکنشهای بانکی اثبات شود که ماهیت این تراکنشها درآمدی نبوده است.
نکات متفرقه:
● تمبرهای علیالحساب مالیاتی که در طول سال زده میشود، از مالیات نهایی قابل کسر است (به شرط ارائه اظهارنامه)
● برای هر شغل جداگانه (مثل وکالت و کارشناسی رسمی دادگستری)، باید پرونده مالیاتی جداگانهای تشکیل شود.
● اگر در یک شرکت به عنوان حقوقبگیر مشغول به کار هستید، این درآمد تحت فصل مالیات حقوق است و مالیات آن توسط پرداختکننده حقوق کسر و به سازمان پرداخت میشود. این درآمد نباید به حساب تجاری وکالت شما واریز شود تا مشمول مالیات مضاعف نشود.
● تغییر آدرس دفتر پس از پایه یک شدن: میتوان در همان پرونده مالیاتی تغییرات را اعمال کرد یا پرونده قبلی را غیرفعال و پرونده جدیدی تشکیل داد.
● آدرس کارآموز از نظر مالیاتی الزامی ندارد که آدرس وکیل سرپرست باشد، حتی اگر از نظر نظامات وکالتی اینگونه باشد.
● پذیرفتن تبصره ۱۰۰ در صورت پیشنهاد عدد عجیب و غریب به نفعتان نیست و باید اظهارنامه بدهید.
● کتابهای پیشنهادی: ""کلیات حقوق مالیاتی" اثر خانم دکتر ریحان عامری، و همچنین کتاب "تکالیف مالیاتی وکلای دادگستری". اثر آقای مرتضی سیمایی صراف
● دوره پیشنهادی: دوره مجازی حقوق مالیاتی
نظرات
م ریاضیاز زحمات مجموعه دادبانان بسیار متشکرم
ادمین دادبانانسپاس 🌹